Chủ động chăm sóc mắt, bảo vệ thị lực
Ngày Thị giác thế giới được WHO và Tổ chức Quốc tế về Phòng chống mù lòa (IAPB) lựa chọn vào thứ Năm của tuần thứ hai tháng 10 hằng năm, nhằm nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của thị lực và thúc đẩy chăm sóc mắt, phòng ngừa các bệnh lý gây mù lòa có thể tránh được.
Trên thế giới hiện có khoảng 2,2 tỷ người suy giảm thị lực nhìn xa hoặc nhìn gần. Nhiều trường hợp có thể phòng ngừa hoặc điều trị nếu được phát hiện và can thiệp kịp thời. Suy giảm thị lực không chỉ ảnh hưởng chất lượng cuộc sống mà còn tác động đến khả năng học tập, lao động và phát triển kinh tế - xã hội.
Tại Việt Nam, kết quả điều tra RAAB 2026 cho thấy hơn 2 triệu người mù và suy giảm thị lực từ mức trung bình đến nặng; trên 80% trường hợp mù lòa có thể phòng ngừa hoặc điều trị. Đục thể thủy tinh chiếm 66,7% nguyên nhân gây mù, trong khi các bệnh lý bán phần sau và thị thần kinh chiếm 16,8%.
Bên cạnh đó, tật khúc xạ ở trẻ em và thanh thiếu niên, đặc biệt là cận thị, đang có xu hướng gia tăng, đặt ra yêu cầu tăng cường khám sàng lọc, phát hiện sớm và quản lý tật khúc xạ học đường.
Phát biểu tại chương trình, PGS.TS Phạm Ngọc Đông, Giám đốc Bệnh viện Mắt Trung ương, nhấn mạnh đôi mắt là tài sản quý giá của mỗi người. Thông điệp “Hãy yêu đôi mắt của bạn” nhắc nhở mỗi người chủ động nâng cao kiến thức, chăm sóc và bảo vệ thị lực của chính mình.
Theo PGS.TS Phạm Ngọc Đông, không ai có thể quan tâm và chăm sóc đôi mắt của mình tốt hơn chính bản thân mỗi người. Trong hành trình đó, các thầy thuốc nhãn khoa có vai trò quan trọng trong tư vấn, hướng dẫn người dân chăm sóc mắt đúng cách, phát hiện sớm và điều trị kịp thời các bệnh lý về mắt.
TS. Lại Đức Trường, đại diện WHO tại Việt Nam, cho rằng công tác chăm sóc mắt tại cộng đồng ngày càng được quan tâm. Trong khi vấn đề đục thể thủy tinh từng bước được kiểm soát, tật khúc xạ, đặc biệt là cận thị ở trẻ em, đang trở thành thách thức ngày càng lớn. Đây là vấn đề cần sự quan tâm của các cấp chính quyền, ngành Y tế, ngành Mắt và sự chung tay của toàn xã hội.
TS. Nguyễn Xuân Tịnh, Giám đốc Bệnh viện Mắt Hà Nội, nhấn mạnh những thông điệp của Ngày Thị giác thế giới năm nay càng giúp mỗi người quan tâm hơn đến đôi mắt của mình, chủ động phòng tránh các nguy cơ trong sinh hoạt, lao động và thay đổi những thói quen có hại cho thị lực.
Theo TS. Nguyễn Xuân Tịnh, mỗi người cần thay đổi nhận thức, chủ động trang bị kiến thức về chăm sóc mắt, thường xuyên theo dõi sức khỏe thị giác và kịp thời khám, điều trị khi có dấu hiệu bất thường. Chủ động chăm sóc đôi mắt của chính mình là cách thiết thực để bảo vệ thị lực và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Hướng tới mục tiêu giảm mù lòa trong cộng đồng
Mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu giảm tỷ lệ mù lòa xuống dưới 4 người/1.000 dân và tỷ lệ mù lòa ở người trên 50 tuổi xuống dưới 12 người/1.000 dân.
Để đạt mục tiêu này, ngành Mắt cần tiếp tục nâng cao nhận thức cộng đồng; tăng cường phát hiện, điều trị sớm các bệnh lý gây mù; củng cố mạng lưới chăm sóc mắt; nâng cao năng lực chuyên môn cho tuyến dưới; đẩy mạnh chuyển giao kỹ thuật và huy động sự tham gia của các tổ chức quốc tế, cộng đồng và toàn xã hội.
Bệnh viện Mắt Trung ương đang phối hợp với các tổ chức quốc tế triển khai điều tra RAAB 2026. Kết quả dự kiến được công bố tại Hội nghị ngành Nhãn khoa Việt Nam (VOS 2026) vào trung tuần tháng 11/2026, là cơ sở quan trọng để đánh giá thực trạng mù lòa, suy giảm thị lực và xây dựng chiến lược chăm sóc mắt phù hợp trong giai đoạn mới.
Mù lòa không chỉ là vấn đề y tế mà còn ảnh hưởng đến khả năng học tập, lao động, chất lượng cuộc sống và tạo gánh nặng cho gia đình, xã hội. Vì vậy, phòng chống mù lòa và chăm sóc thị lực cần sự chung tay của ngành Y tế, chính quyền các cấp, các tổ chức xã hội, gia đình và mỗi người dân.
Hưởng ứng Ngày Thị giác thế giới năm 2026 và Tuần lễ Chăm sóc mắt Châu Á – Thái Bình Dương lần thứ 16, Bệnh viện Mắt Trung ương kêu gọi cộng đồng, mỗi người hãy yêu đôi mắt của mình bằng những hành động thiết thực: khám mắt định kỳ, bảo vệ mắt trong học tập, lao động và sinh hoạt, phát hiện sớm và điều trị kịp thời các bệnh lý về mắt, đặc biệt quan tâm đến trẻ em, người cao tuổi và các nhóm có nguy cơ cao.