BỘ Y TẾ

 1. ĐẶT VẤN ĐỀ

Sử dụng thuốc nhỏ mắt Atropine nồng độ thấp để kiểm soát tiến triển cận thị ở trẻ em là một chủ đề được rất nhiều người quan tâm. Trong đó, nghiên cứu LAMP (Low-concentration Atropine for Myopia Progression) là thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên lớn nhất và dài nhất về chủ đề này.

Nghiên cứu do Tiến sĩ Yuzhou Zhang đứng đầu thực hiện ở 7 cơ sở y tế tại Hồng Kông, nằm trong khuôn khổ nghiên cứu LAMP, được đăng trên tạp chí JAMA Ophthalmology vừa công bố rằng: giảm dần liều atropine nồng độ thấp thay vì dừng thuốc đột ngột mang lại kết quả khả quan hơn trong kiểm soát tiến triển cận thị ở trẻ em.

2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP 

2.1. Đối tượng nghiên cứu:

246 trẻ em (139 nam, 107 nữ) từ 4 đến 12 tuổi, đã điều trị atropine 0,05% liên tục trong 5 năm trong khuôn khổ nghiên cứu LAMP. Tuổi trung bình khi bước vào giai đoạn dừng thuốc là 13,47 tuổi.

2.2. Thiết kế nghiên cứu:

Sau 5 năm điều trị, 246 trẻ được chia ngẫu nhiên (tỷ lệ 1:1) vào 2 nhóm trong năm thứ 6:

Sau năm thứ 6, cả hai nhóm đều dừng atropine hoàn toàn và được theo dõi thêm 2 năm (tổng cộng 8 năm).

2.3. Ba chỉ số kết quả chính được đánh giá:

• Tiến triển độ cầu tương đương (SEP): mức tăng độ cận theo đơn vị Diopter (D). Số càng âm (−) nghĩa là cận tăng nhiều.
• Độ giãn chiều dài trục nhãn cầu (AL): mắt dài hơn đồng nghĩa với cận nặng hơn, đo bằng mm.
• Tỷ lệ tái cận (rebound): tỷ lệ trẻ bị tăng cận từ 0,5D trở lên sau khi dừng thuốc.

3. KẾT QUẢ

Tỷ lệ hoàn thành: 180/246 trẻ (73,2%) hoàn thành toàn bộ 8 năm theo dõi.

3.1. Tiến triển cận thị

Trong 3 năm cuối (năm 6–8), nhóm giảm dần liều có tốc độ tiến triển cận thị chậm hơn đáng kể so với nhóm dừng đột ngột:

Đặc biệt, trẻ càng nhỏ tuổi và độ cận càng cao, sự khác biệt trung bình ước tính về SEP/AL giữa hai nhóm càng lớn.

3.2. Tỷ lệ tái tiến triển cận thị sau dừng thuốc

Nhóm giảm dần liều có tỷ lệ tái tiến triển cận thấp hơn rõ rệt với sự khác biệt có ý nghĩa thống kê, p = 0,003

4. KẾT LUẬN

Nghiên cứu LAMP 8 năm cung cấp bằng chứng lâm sàng mạnh mẽ rằng giảm dần liều atropine nồng độ thấp trước khi dừng hẳn là phương pháp tốt hơn so với dừng đột ngột, giúp hạn chế tình trạng tái cận ở trẻ em, đặc biệt ở trẻ nhỏ tuổi và có độ cận cao.

Lời bình từ ban biên tập:

Mặc dù có ý nghĩa thống kê, nghiên cứu vẫn còn một số hạn chế sau:

• Sự khác biệt về độ cận giữa hai nhóm (~0,25D) cần được đánh giá thêm, đặc biệt khi cân nhắc đến gánh nặng chi phí và tuân thủ điều trị.
• Tỷ lệ người tham gia nghiên cứu hoàn thành 8 năm là <80% và không có nhóm đối chứng placebo (dùng giả dược) được nghiên cứu song song từ năm thứ 6 đến năm thứ 8 dẫn đến sự khác biệt chỉ mang tính chất tương đối giữa các nhóm điều trị.
• Ngoài ra, người tham gia nghiên cứu chủ yếu là trẻ em sống tại 1 khu vực địa lý với cơ sở y tế tương tự nhau (Hồng Kông) nên cần có những nghiên cứu sâu hơn với trẻ em thuộc các chủng tộc và sắc tộc khác.

Tuy nhiên, nghiên cứu vẫn có giá trị tham khảo quan trọng trong thực hành lâm sàng nhãn khoa, đặt nền tảng cho việc xây dựng phác đồ kết thúc điều trị atropine một cách khoa học và hiệu quả hơn.

Tài liệu tham khảo:

Biên soạn: TS. Hoàng Cương, Ths.DS. Vũ Hồng Minh, DS. Vũ Ngọc Linh