.jpg)
Lịch sử hình thành và phát triển 109 năm của Bệnh viện Mắt Trung ương hôm nay gắn liền với tiền thân là “Nhà thương chữa mắt Dốc Hàng Gà” dưới thời Pháp thuộc. Đây là cơ sở đầu tiên đặt nền móng cho sự ra đời và phát triển của ngành nhãn khoa hiện đại Việt Nam.
Ngày 14/7/1915, Thống sứ Bắc Kỳ ký quyết định thành lập khoa Mắt tại Hà Nội. Đến ngày 7/6/1917, Toàn quyền Đông Dương Albert Sarraut quyết định nâng cấp thành Viện Nhãn khoa Đông Dương, thường được người dân gọi là “Nhà thương chữa mắt Dốc Hàng Gà”.
Sau năm 1954, miền Bắc hoàn toàn giải phóng. Trong bối cảnh bệnh mắt hột lan rộng, hệ thống phòng chống mù lòa gần như chưa hình thành, Chính phủ cách mạng tiếp quản Viện Mắt và giao cho Giáo sư Nguyễn Xuân Nguyên phụ trách khôi phục, xây dựng lại hoạt động khám chữa bệnh.
Mùa thu năm 1956, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến thăm Viện Mắt. Người ân cần thăm hỏi bệnh nhân, động viên cán bộ y tế và đặc biệt quan tâm tới công tác phòng chống bệnh mắt hột. Bác căn dặn:
“Các cô, các chú là những người thầy thuốc chữa mắt nên phải có phương pháp dự phòng bệnh mắt hột, phải tích cực chạy chữa cho những người bị đau mắt, đem lại ánh sáng cho nhân dân.”
Đầu năm 1957, Thủ tướng Phạm Văn Đồng tới thăm Viện Mắt và chỉ đạo các công tác y tế.
Ngày 1/7/1957, Chính phủ ban hành Nghị định số 278/TTg thành lập Viện Mắt hột, mở ra giai đoạn phát triển mới của bệnh viện dưới chính quyền cách mạng với nhiệm vụ nghiên cứu, phòng chống và tiến tới thanh toán bệnh mắt hột trên phạm vi cả nước.
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cán bộ Viện Mắt hột vừa nghiên cứu ứng dụng kỹ thuật điều trị, vừa xây dựng mạng lưới nhãn khoa cơ sở, tổ chức các đoàn khám mắt, mổ quặm tại nhiều địa phương, đồng thời phát động phong trào vệ sinh phòng bệnh trong nhân dân.
Viện Mắt hột cũng trở thành cái nôi đào tạo nhân lực nhãn khoa cho cả nước, chi viện nhiều cán bộ cho chiến trường, phục vụ chăm sóc mắt cho quân và dân. Tiêu biểu là bác sĩ, liệt sĩ Đặng Thùy Trâm. Giáo sư Nguyễn Xuân Nguyên cùng các cộng sự đã để lại nhiều công trình nghiên cứu, tài liệu chuyên môn và sáng kiến có giá trị cho ngành mắt Việt Nam.
Sau năm 1975, đất nước thống nhất, Bệnh viện Mắt Trung ương cùng ngành nhãn khoa tiếp tục vượt qua khó khăn thời hậu chiến để củng cố hệ thống chăm sóc mắt trên toàn quốc. Nhiều kỹ thuật, công trình nghiên cứu và mô hình phòng chống mù lòa được triển khai rộng rãi, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc mắt cho nhân dân, tiêu biểu trong giai đoạn này là Anh hùng lao động, GS.TS Nguyễn Trọng Nhân với nhiều đóng góp quan trọng cho ngành mắt và Bệnh viện.
Ngày 15/5/2003, theo Nghị định số 49/2003/NĐ-CP của Chính phủ, Viện Mắt chính thức đổi tên thành Bệnh viện Mắt Trung ương, từng bước hiện đại hóa và phát triển theo mô hình bệnh viện chuyên khoa đầu ngành của cả nước.
Trong giai đoạn đổi mới, Bệnh viện Mắt Trung ương đã được Đảng và Nhà nước trao nhiều danh hiệu cao quý: Huân chương Lao động hạng Nhất, Nhì, Ba; Huân Chương Độc Lập hạng Nhất, Nhì, Ba; Đơn vị Anh hùng lao động trong thời kỳ đổi mới.
Gần 70 năm sau, tâm nguyện loại trừ bệnh mắt hột đã trở thành hiện thực khi ngày khi ngày 21/10/2024, Tổ chức Y tế thế giới đã chính thức công nhận Việt Nam thanh toán bệnh mắt hột theo tiêu chuẩn quốc tế.
Sau 69 năm dưới chính quyền cách mạng, Bệnh viện Mắt Trung ương đã trở thành trung tâm nhãn khoa hàng đầu cả nước, giữ vai trò nòng cốt và là tuyên cao nhất trong các lĩnh vực khám chữa các bệnh về mắt, nghiên cứu khoa học, đào tạo, chỉ đạo tuyến và hợp tác quốc tế.
Bệnh viện Mắt Trung ương hiện có quan hệ hợp tác với nhiều quốc gia như Pháp, Mỹ, Australia, Ấn Độ, Nga, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore… cùng nhiều tổ chức quốc tế như WHO, UNICEF, IABP, ORBIS, FHF, ECF, BHVI và nhiều tổ chức phi chính phủ khác trong lĩnh vực chăm sóc mắt và phòng chống mù lòa.
Bệnh viện đã nghiên cứu ứng dụng nhiều công nghệ nhãn khoa hiện đại trong khám, chẩn đoán và điều trị các bệnh về mắt, nghiên cứu tế bào gốc, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và không ngừng bổ sung, hoàn thiện các dịch vụ nhãn khoa chất lượng cao phục vụ và chăm sóc người bệnh.
Bước vào giai đoạn phát triển mới, Bệnh viện Mắt Trung ương tiếp tục phát huy những thành quả đạt được, đẩy mạnh hiện đại hóa toàn diện, đầu tư cơ sở hạ tầng, trang thiết bị tiên tiến, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh, tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong của bệnh viện chuyên khoa mắt đầu ngành tại Việt Nam, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm nhãn khoa hàng đầu khu vực và quốc tế.
PGS.TS Phạm Ngọc Đông
Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Bệnh viện Mắt Trung ương